خیلی وقت ها در طرح نویسی دچار مشکلاتی می شویم و اصلاً نمی دانیم چرا مطلبی که نوشته ایم، هیچ جذابیتی برای خوانندگان ندارد. در حالی که از نظر خودمان اثرمان توان درگیر کردن مخاطب را دارد. فکر کنم خواندن این مطلب کمک خوبی به ما باشد...

 

1. شخصیت: منظور شخصیت اصلی داستان است.

شخصیت، یک فرد نیست. در واقع نوعی دیدگاه است. فردی که رفتارش با «مساله» شما تناسب دارد و اگر مبنای پرسش «چه پیش می‌آید اگر...؟» قرار گیرد، می‌توانید مطمئن باشید که واکنشی مناسب بروز خواهد داد.

2. وضع نامساعد؛

در این حالت وضعیت امور چنان نامساعد است. که احساس – و در واقع تنشِ- شخصیت را بر می‌انگیزد و امید می‌رود که بر عواطف تماشاگر هم تاثیر بگذارد. و در آنها تنش پدید آورد. قضیه، همدردی(همذات پنداری) تماشاگر با شخصیت است. (شاید او از خویش بپرسد اگر من در چنین موقعیتی قرار می‌گرفتم چه می‌کردم؟ و برایش جالب می‌شود که راه حل شخصیت را دنبال کند)

3. هدف؛

هدف چیزی –خواسته ای- است که شخصیت برای آن مبارزه می‌کند. وضعیتی است تازه و متفاوت، که از آن چه در وضع نا مساعد وجود دارد بهتر است. و شخصیت در پی آ ن است.

4. نیروی مخالف؛

نیروی مخالف، فرد یا شیئی است که شخصیت باید با آن در افتد. (و یا مسائلی است که باید از پیش رو بردارد) او نیز نوعی دیدگاه است. اما این دیدگاه چنان با شخصیت اصلی در تضاد است که کشمکش به وجود می‌آورد. و این کشمکش باید در چارچوب موقعیتی ناشی از موضوع قرار گیرد.

5. فاجعه؛

سرنوشت بالقوه خطرناکی است که شخصیت اصلی در نقطه ی اوج فیلم با آن مواجه می‌شود. و اگر خطا کند به آن دچار می‌شود.

بدیهی است هدف از این عوامل گسترش داستان است.

 

 

مرحله ی بعد: پنج عامل فوق را به صورت دو جمله در می‌آوریم.

1. حالت خبری دارد و بیان وضعیت داستان است بر حسب شخصیت، وضع نامساعد و هدف.

2. آیا شخصیت اصلی موفق خواهد شد؟ » این جمله ترکیبی است از جمله ی نخست و دو عامل نیروی مخالف و فاجعه.

این دو جمله موجب می‌شوند که فیلمنامه ی شما هم هیجان انگیز باشد و هم دارای ساختار مناسب. زیرا الگویی که فراهم می‌آید کارآمد و موثر است.

حال، باید موضوع را که در قالب «چه پیش می‌آید اگر...؟» بود، به طرح آغازین تبدیل کنیم.

چه باید بکنیم؟

 

مرحله ی بعد: پنج عامل فوق را به صورت دو جمله در می‌آوریم.

1. جمله ی اول؛ حالت خبری دارد و بیان وضعیت داستان است بر حسب شخصیت، وضع نامساعد و هدف.

2. آیا شخصیت اصلی موفق خواهد شد؟ » این جمله ترکیبی است از جمله ی نخست و دو عامل نیروی مخالف و فاجعه.

این دو جمله موجب می‌شوند که فیلمنامه ی شما هم هیجان انگیز باشد و هم دارای ساختار مناسب. زیرا الگویی که فراهم می‌آید کارآمد و موثر است.

حال، باید موضوع را که در قالب «چه پیش می‌آید اگر...؟» بود، به طرح آغازین تبدیل کنیم.

چه باید بکنیم؟

اگر با یک فرد «شخصیت» شروع کنیم:

او کیست؟ نامش چیست؟ سن، شغل و تحصیلاتش چیست؟ خلاصه ای از زندگی اش چیست؟

وضیعت نامساعدی که وجود دارد یا رخ داده است چیست؟

او چه کاری قرار است انجام دهد؟ (هدف /خواسته ی او چیست؟)

چرا او قصد دارد این کار را انجام بدهد؟

کدام دلیل سینمایی تر است؟

چه چیز او را وادار کرده است تا چنین باشد / یا چنین کند؟

آیا پاسخ این سوال هم نو، جذاب و سینمایی هست؟ آیا پاسخ تمهیدی منطقی و غیر قابل حدس را برای طرح فیلم فراهم می‌آورد؟

خب، تا اینجا بخش اول طرح آغازین ما، یعنی بیان وضعیت داستان به دست آمد.

حال

به یک نیروی مخالف نیاز داریم که مقابل شخصیت بایستد

و به یک فاجعه؛ یعنی به ترفندی جالب –و نابودکننده- نیاز داریم تا بتوانیم نقطه ی اوج را حول آن بنا کنیم.

نیروی مخالف چه می‌تواند باشد؟ آیا این نیروی مخالف ویژگی‌های یک ایده و ‌فیلم قوی و واضح، تازه و جذاب را دارد؟

بیان وضعیت: جمله ی اول

وضع نامساعد:...؟ (مثال: وفاداری بیش از حد به معلم سابق)

شخصیت:...؟ (مثال: ارل پاریش، سی ساله... )

هدف:...؟ (مثال: سرقت کامیون مسلح بانک به منظور معاوضه پول‌های مسروقه، به خاطر نجات آبروی جان معلم)

سوال داستان: جمله ی دوم

نیروی مخالف:...؟ (مثال: اما آیا ارل موفق خواهد شد، آن هم در حالی که...)

فاجعه:...؟ (مثال: دشمنی ناشناخته پول ها را از او می‌دزدد و به او تهمت دزدی می‌زند؟)

توجه: طرح آغازین فقط ابزاری است در دست فیلمنامه نویس، فقط استخوان بندی داستان شماست و بیش ترین ارزش آن در این است که شما را به اندیشه درباره ی عناصر اصلی وا دارد. اما از آنجا که طرحی پویا از رویداد‌های داستان و عناصری خاص ارائه می‌دهد که باید در باره ی آنها به دقت تصمیم بگیرید، می‌تواند شما را از هدف اصلی دور سازد. پس طریقه ی استفاده از آن را بیاموزید.

تمرین:

به تماشای چند فیلم سرگرم کننده بروید سپس، مطابق با آنچه که گفته شد، برای هر فیلم یک طرح آغازین دوسه خطی بنویسید.

در شروع طرح ریزی داستان فیلم، روایت‌های مختلف آن را در نظر داشته باشید. برای سهولت، هر شب روی یکی از آنها کار کنید. باور نمی کنید که در یک ماه چقدر پیشرفت خواهید کرد. به علاوه، کار شاقی هم نیست... هرشب پیش از خواب دو سه جمله... این کار شما را برای مرحله ی بعدی آماده می‌کند.